Greinasafn fyrir flokkinn: Á döfinni

Dagur heimspekinnar haldinn í Réttarholtsskóla

  Dagur heimspekinnar  

Þriðja fimmtudaginn í nóvember hefur UNESCO tekið frá sem alþjóðlegan dag heimspekinnar. Ýmsar heimspekilegar uppákomur eiga sér stað vítt og breitt um heiminn, en haldið hefur verið upp á daginn frá árinu 2002.

Markmið UNESCO með þessum degi er að draga fram og minna á sammannlegan grundvöll heimspekinnar sem felst í því að hver og einn getur undrast um umhverfi sitt og um tilveru sjálfs síns. Hlutverk heimspekinnar sem fræðigreinar er einmitt að hjálpa fólki til að takast á við þessa undrun. Hún hvetur það fólk sem kynnir sér hana að fallast ekki gagnrýnislaust á tilbúin svör sem ætlað er að milda og deyfa undrunina. Heimspekin leiðir, þvert á móti, hvern og einn í átt að eigin rökréttum niðurstöðum um eigin tilveru og heiminn í kring. UNESCO biður því fólk frá öllum heimshornum til að deila heimspeki sinni, hugmyndum, hugtökum og greiningaraðferðum með öðrum íbúum jarðarinnar með það fyrir augum að vekja umræður um þau gildi sem heimurinn þarfnast svo sárlega: réttindi og réttlæti. Á degi heimspekinnar á hver og einn að spyrja sig að því hvað í veruleikanum sé óásættanlegt og hvernig megi breyta því til hins betra.

Á Íslandi mun í ár verða haldið upp á daginn í Réttarholtsskóla með sýningu á verkum nemenda fimmtudaginn 18. nóvember og föstudaginn 19. nóvember, en alls stunda um 140 nemendur nám í heimspeki í vetur. Þema sýningarinnar er „Frelsi til að undrast“ og hafa nemendur samið og tekið saman fjöldann allan af heimspekilegum spurningum út frá undrun sinni sem hafðar verða til sýnis á göngum skólans. Allir sem áhuga hafa á að skoða og velta vöngum yfir heim­spekilegum hugverkum nemenda eru hjartanlega velkomnir.

Sjá nánar um dag heimspekinnar:

http://www.unesco.org/new/en/social-and-human-sciences/themes/human-rights/philosophy/philosophy-day-at-unesco/philosophy-day-2010/

    Dagur heimspekinnar

Hugur – tímarit um heimspeki. 23. árgangur 2011

Hugur – tímarit um heimspeki lýsir eftir efni í 23. árgang, 2011. Þema Hugar 2011 verður náttúra.

Í vestrænni heimspeki hefur náttúruhugtakið komið fram í margvíslegum myndum sem má í grófum dráttum flokka í þrennt: Það sem er eðli einhvers, það sem á við ómanngert umhverfi og það sem er andstætt andlegum eða yfirnáttúrulegum eiginleikum. Þema Hugar mun snúast um allar þessar merkingar hugtaksins eins og það kemur fyrir hjá einstökum heimspekingum, í sið­fræði, umhverfissiðfræði, vísindaheimspeki, heimspekilegri guðfræði, frumspeki, þekkingarfræði og fagurfræði.

Tekið er við frumsömdum greinum sem draga fram einhver (eða öll þessara andlita náttúru­hugtaksins. Jafnframt verða birtar heimspekilegar greinar sem ekki falla undir þema heftisins og er tekið við slíkum greinum sem og ritdómum og íslenskum þýðingum á heimspekilegu efni. Allar frumsamdar greinar sem birtast í Hug fara í gegnum nafnlausa ritrýni og ákvarðanir um birtingu eru teknar á grundvelli hennar. Viðmiðunarlengd greina er átta þúsund orð að hámarki. Höfundar eru hvattir til að kynna sér leiðbeiningar um frágang sem má finna á Heimspekivefnum:
http://heimspeki.hi.is/?page_id=1966 (mappa undir fyrirsögninni FÁH/Hugur).

Skilafrestur efnis fyrir Hug 2011 er 15. mars 2011. Efni skal senda til ritstjóra, Henrys Alexanders Henryssonar, hah@hi.is. Þangað má jafnframt senda fyrirspurnir.

Heimspekivefurinn opnar að nýju!

Heimspekivefurinn hefur nú hafið göngu sína á ný eftir alllangt hlé. Vefurinn er starfræktur af Heimspekistofnun í samvinnu við Hugvísindastofnun og Félag áhugamanna um heimspeki. Vefurinn birtir greinar og annað efni á íslensku tengt heimspeki og leitast við að gera það á sem aðgengilegastan hátt. Vefurinn verður jafnframt góður byrjunarreitur fyrir þá sem vilja leita að heimspekilegu efni á veraldarvefnum, hvort sem er íslensku eða erlendu.

Allar ábendingar eru vel þegnar, sem og innsent efni.

Ritstjóri er Henry Alexander Henrysson og vefstjóri Kristian Guttesen. Yfirumsjón með uppsetningu hafði Sigurjón Ólafsson, vefstjóri Hugvísindasviðs.

Ráðstefna: Náttúran í ljósaskiptunum

Náttúran í ljósaskiptunum

Ráðstefna um náttúruna í ljósi fyrirbærafræði og austrænnar heimspeki
Háskóla Íslands, Öskju 132, laugardaginn 19. september 2009 kl. 10–18

Dagskrá

10:00-10:10 Aðfararorð

10:10-10:40 Páll Skúlason, prófessor í heimspeki við Hugvísindasvið Háskóla Íslands: On the spiritual understanding of nature

10:40-11:10 Henry Alexander Henrysson, nýdoktor við Heimspekistofnun Háskóla Íslands: „Eðli mónöðunnar er birtingin“: Leibniz um upplifun, skynjun og efnislegan veruleika

11:10-11:40 Geir Sigurðsson, lektor í kínverskum fræðum við Hugvísindasvið Háskóla Íslands og forstöðumaður ASÍS – Asíuseturs: Náttúra og manneðli í kínverskri heimspeki

11:40-12:10 Guðbjörg R. Jóhannesdóttir, doktorsnemi við Hugvísindasvið Háskóla Íslands: Vá! – Undrun í upplifun af íslenskri náttúru

12:10-13:15 Hádegishlé

13:15-13:45 Jóhann Páll Árnason, prófessor emeritus við La Trobe-háskólann í Melbourne: Merleau-Ponty og myndbreytingar náttúruhugtaksins

13:45-14:15 Gunnþóra Ólafsdóttir, landfræðingur við ReykjavíkurAkademíuna: Að beita síð-fyrirbærafræði: Áskoranir og lærdómar í byl á hálendi Íslands

14:15-14:45 Ólafur Páll Jónsson, lektor í heimspeki við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Maður og náttúra

14:45-15:05 Kaffihlé

15:05-15:35 Sigríður Þorgeirsdóttir, dósent í heimspeki við Hugvísindasvið Háskóla Íslands: Frumspekin á tímum náttúrunnar

15:35-16:05 Ottó Másson, MA-nemi við Hugvísindasvið Háskóla Íslands: Af náttúrunnar skilningsljósi. Um sérstöðu fyrirbærafræðinnar innan heimspekihefðarinnar

16:05-16:35 Gabriel Malenfant, doktorsnemi við Hugvísindasvið Háskóla Íslands: Emmanuel Levinas and the Environmental Correlation

16:35-17:05 Björn Þorsteinsson, nýdoktor við Heimspekistofnun Háskóla Íslands: Samþætting manns og náttúru. Maurice Merleau-Ponty hittir Niels Bohr

17:05-17:20 Almennar umræður

17:20-18:00 Léttar veitingar